demo image
| ForsÝ­aá | ┴lit annarraá | Um h÷fundinná | T÷lvupˇsturá | Tenglasafni­á| Gestabˇkiná| Spjall |
Barnauppeldi
VÝsindi
Dulspeki
FÝkniefnamßl
MeskalÝn
FÝkniefnaneysla
E, kˇk & stu­
RapprÝmur Mˇra
Me­fer­arvillur
KˇkaÝn
Sterkari efni?
Kannabisefni
Hamplygar
Hass & heilsa
L÷glei­ing
Vandi fÝknˇ
Dˇpsirkusinn
Sßlhrifalyf
Milton Friedman
"H÷r­u efnin"
Gy­jan MarÝ˙ana
MannfrŠ­i
Nř÷ld
Vi­t÷l
Ůjˇ­mßl
A­sent efni
E-taflan, kˇkaÝn og vÝsindamenn Ý ■ßgu fÝkniefnastrÝ­s

,,EIN NËTT ┴ E-TÍFLUNNI GETUR VALDIđ HEILASKEMMDUM!" var fyrirs÷gn ß forsÝ­u bandarÝsks dagbla­s Ý septembermßnu­i ßri­ 2002. Ůessi frÚtt birtist sk÷mmu eftir a­ tÝmariti­ Science birti ni­urst÷­ur rannsˇkna sem leiddu Ý ljˇs a­ einn skammtur af MDMA (e-t÷flu, alsŠlu) sem gefinn haf­i veri­ ÷pum olli skemmdum ß dˇpamÝnvirkum taugafrumum Ý heila tilraunadřranna. Fullyrt var a­ samkvŠmt ■essari rannsˇkn gŠti neysla e-t÷flunnar jafnvel Ý litlum mŠli valdi­ parkinsonsj˙kdˇmi. Tv÷ tilraunadřr af ■eim tÝu sem notu­ voru vi­ rannsˇknina dˇu meira a­ segja af v÷ldum eitrunar. Fj÷lmi­lar fluttu frÚttir af ■essu ˙t um allan heim og fÝkniefnal÷ggŠsla og forvarnarfulltr˙ar Ý řmsum l÷ndum, ■ar ß me­al ß ═slandi, t÷ldu ■essar ni­urst÷­ur vera ˇyggjandi s÷nnun fyrir ska­semi og eiturverkunum e-t÷flunnar.1

E

MDMA, ÷­ru nafni ,,ecstasy" (alsŠla), var fyrst skrß­ sem megrunarlyf ßri­ 1913 af ■řsku lyfjafyrirtŠki en ekki sett ß marka­ svo vita­ sÚ. ┴ ßttunda ßratugnum fˇr a­ bera ß notkun ■ess Ý BandarÝkjunum undir nafninu Adam Ý sßllŠkningum. Margir sßlfrŠ­ingar og skjˇlstŠ­ingar ■eirra voru yfir sig hrifnir af efninu enda virtist notkun ■ess gefa gˇ­a raun Ý sßllŠkningum. MDMA ■ˇtti grei­a g÷tu skilnings ß eigin skapger­ og auka sam˙­ me­ lÝ­an og tilfinningalegum vi­br÷g­um annarra. Hjˇnabandsrß­gjafar t÷lu­u um a­ lyfi­ leysti ˇtr˙leg vandkvŠ­i fj÷lskyldna ß stuttum tÝma. MDMA skila­i stundum undraver­um ßrangri ■egar um taugaveiklun e­a dj˙pstŠ­an ˇtta var a­ rŠ­a vegna alvarlegra ßfalla. Fˇrnarl÷mb svÝvir­ilegra nau­gana og annarra grˇfra ofbeldisverka lřstu ■vÝ yfir a­ skammtar af MDMA Ý umsjˇn fagmanna hafi leyst ■au undan margra ßra ■jßningu. Ůegar MDMA var banna­ Ý BandarÝkjunum ßri­ 1985 voru ■a­ einkum lŠknar og sj˙klingar me­ ge­rŠn vandamßl sem mˇtmŠltu banninu. Stjˇrnsřsludˇmari fÝkniefnadeildar alrÝkisl÷greglunnar (DEA), sem haf­i mßli­ til me­fer­ar, vildi leyfa MDMA til lŠkninga og taldi vitnisbur­ lŠkna benda til ■ess a­ ■ar vŠri ß fer­inni mikilvŠgt lyf. Yfirv÷ld ˇgiltu hins vegar ˙rskur­ hans. ĂsifrÚttir Ý dagbl÷­um og tÝmaritum fullyrtu a­ neysla e-t÷flunnar leiddi til ,,strÝpisřninga og jafnvel kynsvalls vegna ■ess hve lÝkamleg snerting ver­ur gˇ­," undir ßhrifum lyfsins. Einnig var fullyrt a­ ,,lŠknar hafa sÚ­ hjß ungum neytendum hjartagalla sem hafa hinga­ til ekki sÚst nema hjß ÷ldru­u fˇlki." Ůß komu fram ni­urst÷­ur rannsˇkna dr. George A. Ricaurte og fÚlaga sem fullyrtu a­ neysla MDMA ,,geti leitt af sÚr varanlegar skemmdir ß taugungum Ý heila." TÝminn ßtti eftir a­ lei­a Ý ljˇs a­ ekkert af ■essu reyndist vera rÚtt. E-pillan var b÷nnu­ vegna andst÷­u si­fer­ispostula og afturhaldssamra stjˇrnmßlamanna sem sßu tŠkifŠri til a­ koma sÚr ß framfŠri Ý fj÷lmi­lum. ═ su­urrÝkjum BandarÝkjanna var e-neysla flokku­ me­ marÝ˙anareykingum, rÚtti til fˇsturey­inga, kvenrÚttindabarßttu, andˇfi gegn kjarnorkuvopnum og tali­ barßttutŠki homma og ,,atvinnugˇ­menna ˙r ge­lŠknastÚtt gy­inga" sem mŠltu me­ ,,lauslŠti og l÷glei­ingu eiturlyfja". Gott dŠmi um rangfŠrslurnar um MDMA sem dreift var af fj÷lmi­lum ß ■essum ßrum er a­ finna Ý grein ß M˙rnum sem ber heiti­ ,,Er hŠgt a­ bera saman e-t÷flur og ßfengi?". H÷fundur hennar, Dagur SnŠr SŠvarsson, gengur skrefi lengra Ý frjßlslyndi Ý annarri M˙rgrein, ■egar hann segist ,,ekki [vera] hlynntur ■vÝ a­ ■eir neytendur sem teknir eru af l÷greglunni me­ gramm af hassi Ý fˇrum sÝnum fari beina lei­ inn ß Litla-Hraun." ,,NŠr vŠri," segir hann fullur sam˙­ar, ,,a­ skylda vi­komandi Ý me­fer­ af einhverju tagi, koma honum Ý vinnu vi­ samfÚlags■jˇnustu og hjßlpa honum a­ rÝsa ß fŠtur og koma betri ma­ur inn Ý samfÚlagi­ aftur." Ůa­ vir­ist ekki hvarfla a­ greinarh÷fundi a­ neytendur ˇl÷glegra vÝmuefna sÚu ef til vill fullfŠrir um a­ standa ß eigin fˇtum ■ˇtt eitt e­a tv÷ gr÷mm af hassi finnist Ý fˇrum ■eirra. Hef­i t.d. Paul McCartney, sem var handtekinn ß sÝnum tÝma Ý Japan fyrir a­ vera me­ nokkrar ˙nsur af marÝ˙ana Ý fˇrum sÝnum, gott af slÝkri samfÚlags■jˇnustu? M˙rverjar gŠtu kannski komi­ BÝtlinum fyrrverandi til bjargar Ý fangab˙­um sÝnum og kennt honum a­ standa ß eigin fˇtum?

Ůessi vel kynnta rannsˇkn olli ekki a­eins neytendum og a­standendum ■eirra ßhyggjum. H˙n var vatn ß myllu a­ila sem vildu her­a refsingar fyrir fÝkniefnabrot, banna rave-samkomur ■ar sem neysla e-taflna ■ekktist og fyrirbyggja rannsˇknir ß ■vÝ hvernig nota mŠtti MDMA sem ge­lyf Ý sßllŠkningum. Tveir helstu h÷fundar rannsˇknarinnar, dr. George A. Ricaurte og dr. Una D. McCann, fengu lof fyrir a­ ,,koma fram me­ sta­reyndir sem munu bjarga b÷rnunum okkar", eins og einn ■ingma­urinn or­a­i ■a­.

MDMA, dˇpamÝn og metamfetamÝn

١tt stjˇrnmßlamenn hef­u teki­ ni­urst÷­um dr. Ricaurte og fÚlaga feginshendi voru vÝsindamenn, bŠ­i Ý BandarÝkjunum, Kanada og Bretlandi, ekki jafn hrifnir. Ůeir kv÷rtu­u undan ■vÝ a­ a­rar rannsˇknir ß eiturverkunum MDMA sřndu ekki s÷mu ni­urst÷­ur. ═ ■essum tilraunum virtist ekki skipta mßli hversu lengi e­a hve stˇra skammta af MDMA aparnir fengu, engar vÝsbendingar um heilaskemmdir fundust. ═ aprÝl ßri­ 2002, e­a nßlega fimm mßnu­um ß­ur en Ricaurte birti grein sÝna Ý Science gagnrřndi t.d. breska vÝsindariti­ New Scientist rannsˇknarst÷rf hans. TÝmariti­ fullyrti a­ sta­reyndir, en ekki stjˇrnmßl, Šttu a­ střra vÝsindalegri vinnu.2

R˙mlega ßri sÝ­ar ger­ist sjaldgŠfur atbur­ur Ý s÷gu vÝmuefnarannsˇkna. Dr. Ricaurte og samstarfsmenn hans vi­urkenndu a­ ■eir hef­u fyrir mist÷k gefi­ tilraunadřrum sÝnum stˇra skammta af metamfetamÝni. TÝmariti­ Science afturkalla­i greinina um heilaskemmdir af v÷ldum MDMA og h÷fundar hennar bß­ust afs÷kunar ß ■essari handv÷mm.3 Fj÷lmi­lar sem ß­ur h÷f­u veifa­ rannsˇkninni sem s÷nnun fyrir ska­semi e-t÷flunnar sßu hins vegar ekki ßstŠ­u til a­ greina frß ■essari afturk÷llun. Ůeir ■÷g­u n˙ ■unnu hljˇ­i.

Vegna ■essa kl˙­urs var rannsˇknin tekin til nßnari athugunar. Ůß kom řmislegt Ý ljˇs sem varpa­i skugga ß tr˙ver­ugleika og hlutleysi vÝsindamannanna. Ůeir s÷g­ust hafa gefi­ tilraunadřrunum sambŠrilega skammta og neytendur MDMA nota Ý vÝmuskyni. ═ reynd var um margfaldan lyfjaskammt a­ rŠ­a. Lyfinu, sem eins og ß­ur segir reyndist vera metamfetamÝn, var sprauta­ Ý dřrin en ekki gefi­ munnlega eins og neytendur taka ■a­ yfirleitt inn. ═ greininni Ý Science um apatilraunir sÝnar og ska­semi MDMA horf­u vÝsindamennirnir fram hjß eldri rannsˇknum ß m÷nnum (Kish 2000; Reneman o.fl. 2002; Semple o.fl. 1999) sem leiddu Ý ljˇs a­ neysla MDMA virtist ekki hafa ßhrif ß dˇpamÝnvirkar taugabrautir heilans. Ůeir minntust heldur ekki ß eigin rannsˇkn (Ricaurte o.fl. 1988) sem sřndi a­ munnleg neysla MDMA hefur allt a­ra og ska­minni verkun en ■egar lyfinu er dŠlt Ý tilraunadřr. Einnig fengust upplřsingar um a­ vÝsindamennirnir hef­u nota­ fimmtßn apa vi­ tilraunina en ekki tÝu eins og ■eir fullyrtu. Fyrir viki­ fŠkka­i meintum dau­sf÷llum af v÷ldum lyfsins frß 20% ni­ur Ý 13,3%.

Me­ ÷­rum or­um: Jafnvel ■ˇtt vÝsindamennirnir hef­u ekki slysast til a­ nota metamfetamÝn Ý sta­ MDMA var skipulag tilraunarinnar meingalla­ og bersřnilega til ■ess falli­ a­ řkja ska­semi e-t÷flunnar.4

Ricaurte og fÚlagar gruna­ir um grŠsku

═ grein sem vÝsindamennirnir skrifu­u Ý Science Ý september 2003, ■egar ■eir drˇgu til baka ni­urst÷­ur fyrri rannsˇkna, vi­urkenndu ■eir a­ tilraunir sem ■eir ger­u seinna meir ß ÷pum - Ý ■etta sinn me­ MDMA - hafi ekki valdi­ neinum skemmdum ß dˇpamÝnvirkum taugaendum, hvort sem lyfjaskammturinn var gefinn dřrunum munnlega e­a me­ innspřtingu. Ůetta hneyksli, sem er me­ ■vÝ alvarlegasta Ý s÷gu vÝsindalegra rannsˇkna hin sÝ­ari ßr, drˇ dilk ß eftir sÚr. Ritstjˇrar tÝmaritsins Nature fˇru fram ß ■a­ vi­ yfirmann NIDA, bandarÝskrar rÝkisstofnunar um vÝmuefnamisnotkun sem fjßrmagna­i tilraunina, a­ ,,Ýtarleg opinber rannsˇkn yr­i ger­ ß kringumstŠ­um og hlutdeild vÝsindamannanna Ý einu fßrßnlegasta atviki sem gerst hefur Ý s÷gu vÝmuefnarannsˇkna".

Forsvarsmenn lyfjafyrirtŠkisins sem ˙tvega­i vÝsindam÷nnunum fl÷skuna me­ 10 gr÷mmum af ■vÝ sem ßtti a­ vera MDMA, en var metamfetamÝn ■egar ÷ll kurl komu til grafar, fullyrtu a­ ■a­ vŠri nŠr ˙tiloka­ a­ mist÷kin vŠru ■eirra. Hef­i rangur merkimi­i veri­ settur ß vi­komandi fl÷sku vŠri ■a­ a­ minnsta kosti eina dŠmi­ um slÝkt ■vÝ athugun ß framlei­slunni frß sama tÝma hef­i ekki leitt Ý ljˇs neitt anna­ tilfelli. Frßgangur ß pakkningum lyfjanna vŠri allur t÷lvustřr­ur og ■ess vegna erfitt a­ ˙tskřra ■etta frßvik.

═ oktˇber sama ßr birtist grein Ý lŠknatÝmaritinu Lancet ■ar sem skřrt var frß ■vÝ a­ MAPS (Multidisciplinary Association for Psychedelic Studies), fÚlagsskapur vÝsindamanna sem stunda rannsˇknir ß skyn÷rvandi lyfjum, hafi fari­ ■ess ß leit vi­ NIDA a­ kanna­ yr­i nßnar me­ hva­a hŠtti a­rar rannsˇknir ■eirra fÚlaga ß MDMA hafi veri­ unnar. Vita­ vŠri a­ vi­komandi vÝsindamenn hafi a­eins geta­ gert grein fyrir 2,25 gr÷mmum af ■eim 10 gr÷mmum af metamfetamÝni sem var Ý umrŠddri fl÷sku og ■ess vegna nau­synlegt a­ vita hvort a­rar rannsˇknir ■eirra ß MDMA vŠru sama marki brenndar. 5

,,Dr. Ricaurte og dr. McCann vi­urkenndu a­ sÝ­ari tilraunir ■eirra ß ÷pum hafi leitt Ý ljˇs a­ neysla MDMA ylli ekki neinum skemmdum ß dˇpamÝnvirkum taugaendum."

Sjˇnvarps■ßttur um e-t÷fluna sem bandarÝska sjˇnvarpsst÷­in ABC sřndi Ý aprÝl ß sÝ­asta ßri var ekki til a­ bŠta st÷­u vÝsindamannanna nÚ efla tiltr˙ almennings ß sjˇnarmi­um stjˇrnvalda Ý ■essum mßlaflokki. Dr. Ricaurte neita­i hreinlega a­ svara ÷llum spurningum frÚttamannanna um rannsˇknir sÝnar ß MDMA. M÷rgum fannst ■etta ansi kaldar kve­jur Ý ljˇsi ■ess a­ Ricaurte og samstarfsmenn hans h÷f­u ■egi­ 1,3 milljˇnir BandarÝkjadala (e­a 81.900.000 Ýslenskra krˇna ß n˙verandi gengi) af almannafÚ til a­ fjßrmagna ■essa einu rannsˇkn sem engu skila­i. Ůrßtt fyrir allt sem ß undan var gengi­ mßtti sjß fulltr˙a fÝkniefnadeildar alrÝkisstjˇrnarinnar (DEA) Ý ■Šttinum horfa beint framan Ý myndavÚlina og fullyr­a blßkalt: ,,Neysla e-t÷flunnar, jafnvel a­eins Ý eitt skipti, veldur heilaskemmdum."6

MDMA, serˇtˇnÝn og myndfalsanir

Dr. George A. Ricaurte sˇtti gull Ý greipar stjˇrnvalda og haf­i ■ß a­ fÝflum

Dr. George A. Ricaurte sˇtti gull Ý greipar bandarÝsks yfirvalds sem var Šst Ý a­ fß vÝsindalegar ni­urst÷­ur sem rÚttlŠttu fjßrframl÷g Ý strÝ­sa­ger­ir gegn neytendum ˇl÷glegra vÝmugjafa. FÝkniefnastrÝ­i­ er sÝvaxandi i­ngrein sem veltir millj÷r­um ßrlega. Almenn l÷ggŠsla, hergagnaframlei­endur, ÷ryggisfyrirtŠki, tollayfirv÷ld, lyfjafyrirtŠki, einkarekin og rÝkisrekin fangelsi, fyrirtŠkjasamsteypur sem sÚrhŠfa sig Ý lyfjaprˇfunum, me­fer­arfyrirtŠki, landhelgisgŠsla, leyni■jˇnustan CIA, alrÝkisl÷greglan FBI, fÝkniefnadeild alrÝkisl÷greglunnar DEA, lŠknar og hj˙krunarfˇlk sem tilkynna fÝkniefnabrot fyrir ■ˇknun, stjˇrnmßlamenn ß framabraut, bankar og fjßrmßlastofnanir sem hvÝt■vo ,,dˇppeninga", svo ekki sÚ minnst ß fÝkniefnasalana sjßlfa og alla embŠttismennina sem ■iggja m˙tur glŠpasamtaka - allir hafa hag af n˙verandi fÝkniefnabanni. Dr. Ricaurte spila­i ß li­i­ og heimta­i sinn skerf af fÝkniefnagrˇ­anum eins og margir a­rir vÝsindamenn. Hann fÚkk 10 milljˇnir BandarÝkjadala til a­ sřna fram ß meintar eiturverkanir MDMA, upphŠ­ sem samsvarar 630.000.000 Ýslenskum krˇnum ß n˙verandi gengi, og Ý sta­inn fengu bandarÝsk yfirv÷ld hva­ eftir anna­ ni­urst÷­ur sem voru ■eim a­ skapi. ┴hrifa hans gŠtir vÝ­a. HÚr ß landi haf­i hann ■ingmenn a­ fÝflum sem sam■ykktu hŠkkun hßmarksrefsinga fyrir fÝkniefnabrot ˙r 10 ßrum Ý 12 ßr, S┴┴ sem blÚs til herfer­ar gegn ,,heilaskemmdum helsŠlu" og suma starfsmenn Hßskˇla ═slands sem lÚtu teyma sig ß asnaeyrunum eina fer­ina enn, eftir a­ hafa lesi­ nřjustu frÚttatilkynninguna frß NIDA.

Eldri rannsˇkn dr. Ricaurte og dr. McCann me­ PET-myndgreiningu ß 29 neytendum e-t÷flunnar (McCann o.fl. 1998) hefur einnig veri­ dregin Ý efa. Ni­urst÷­ur ■essarar rannsˇknar ßttu a­ sřna a­ neysla MDMA gŠti valdi­ sÚrtŠkum skemmdum ß serˇtˇnÝnvirkum taugafrumum Ý mi­taugakerfi. VÝsindamenn eru almennt sammßla um a­ rannsˇknin sÚ ekki marktŠk enda taki h˙n mi­ af g÷gnum sem fengust fram me­ galla­ri a­fer­afrŠ­i. Dr. Ůorkell Jˇhannesson, prˇfessor Ý lyfjafrŠ­i og eiturefnafrŠ­i, hefur ■essa rannsˇkn vŠntanlega Ý huga ■egar hann segir a­ ,,MDMA vŠri vafasamasti, ef ekki langvafasamasti vÝmugjafi sem skoti­ hefur upp kollinum ß fÝkniefnamarka­i hÚr ß landi".7

Ínnur rannsˇkn (Buchert o.fl. 2003) frß Ůřskalandi sem nß­i til mun stŠrri hˇps neytenda (177 Ý sta­ 29 hjß Ricaurte/McCann), og er ßlitin ßrei­anlegri frß vÝsindalegu sjˇnarmi­i, sřndi allt a­ra ni­urst÷­u. ═ grein sem birtist Ý Journal of Nuclear Medicine um rannsˇknina kemur fram a­ fyrrverandi neytendur e-t÷flunnar sem neytt h÷f­u a­ me­altali 799 skammta af lyfinu og ekki nota­ ■a­ Ý ßtjßn mßnu­i h÷f­u s÷mu birg­ir heilans af serˇtˇnÝni og vi­mi­unarhˇpurinn sem ekki haf­i prˇfa­ MDMA. Buchert og samstarfsmenn hans fundu einnig a­ ■eir sem neyttu enn■ß e-t÷flunnar og hef­u nota­ a­ me­altali 827 skammta af henni sřndu enga minnkun ß birg­um serˇtˇnÝns Ý sumum heilasvŠ­um og lÝtilvŠga minnkun Ý ÷­rum svŠ­um heilans (4-6%) - minnkun sem vŠri svo ˇveruleg a­ h˙n hef­i ekki einu sinni tÝmabundin ßhrif ß heilastarfsemina.8

┴ heimasÝ­u S┴┴ ■ar sem fjalla­ er um aflei­ingar af neyslu ,,helsŠlu" eins og samt÷kin kjˇsa a­ nefna e-t÷fluna er fullyrt, me­ tilvÝsun Ý rannsˇkn Ricaurte og McCann, a­ ■a­ ,,■yki sanna­ a­ efni­ geti valdi­ heilaskemmdum vi­ tilt÷lulega litla notkun". Ůar mß einnig sjß frŠga mynd me­ ßletruninni ,,E­lilegur heili/Heilinn eftir notkun alsŠlu" sem NIDA nota­i ß sÝnum tÝma Ý upplřsingaherfer­ sinni gegn neyslu MDMA. Myndin var fengin ˙r smi­ju dr. Ricaurte, en h˙n ßtti a­ sřna PET-myndgreiningu ß heila ■ess sem neytt hefur e-t÷flunnar samanbori­ vi­ ■ann sem ekki hefur gert ■a­. Myndin var hins vegar fjarlŠg­ af heimasÝ­u NIDA ■egar upplřstist a­ h˙n gŠfi ranga mynd af vi­komandi rannsˇkn og hef­i veri­ hagrŠtt til a­ gera sem mest ˙r ska­semi MDMA. Ůegar starfsmenn ABC sjˇnvarpsst÷­varinnar h÷f­u samband vi­ yfirmenn NIDA ß sÝ­asta ßri og bß­u um eintak af ■essari f÷lsu­u mynd var ■eim sagt a­ starfsmenn NIDA gŠtu ekki fundi­ afrit af henni! Ůrßtt fyrir a­ NIDA hafi sÚ­ ßstŠ­u til a­ taka ■essa mynd af vef sÝnum - og ■vÝ sem nŠst afneita tilvist hennar - er henni enn■ß flagga­ ß heimasÝ­u S┴┴.9(Ath! Sk÷mmu eftir a­ ■essi grein birtist ß Sigurfreyr.com var umrŠdd mynd fjarlŠg­ af heimasÝ­u S┴┴, 8.03.2005).

Ínnur mynd sem var s÷g­ vera af heila neytanda e-t÷flunnar var sřnd Ý sÚrst÷kum ■Štti MTV sjˇnvarpsst÷­varinnar og spjall■Štti Oprah Winfrey um neyslu MDMA. Myndin ßtti a­ sřna ßhorfendum hvernig neysla e-t÷flunnar ylli g÷tum Ý heilab˙i neytenda. Nßnari eftirgrennslan leiddi hins vegar Ý ljˇs a­ ■essi heilaskur­smynd var f÷lsu­ og ger­ til a­ blekkja fˇlk. H˙n var upphaflega tekin af heila ungrar konu sem haf­i starfa­ Ý m÷rg ßr fyrir Samt÷k um vÝmuefnalausa AmerÝku (Partnership for a Drug Free America) og haf­i aldrei, eftir ■vÝ sem best er vita­, neytt MDMA.

,,Rannsˇknir ß vÝmuefnum, segir dr. Peter Cohen, prˇfessor vi­ hßskˇlann Ý Amsterdam, taka oftar en ekki mi­ af pˇlitÝskum sjˇnarmi­um. Ůegar rannsˇknir ß ˇl÷glegum vÝmuefnum eiga Ý hlut er vÝsindalegu hlutleysi oft fˇrna­ fyrir hagsmuni ■eirra sem fjßrmagna rannsˇknina."

Ůessi samt÷k hafa ß­ur gerst sek um rangfŠrslur Ý barßttu sinni gegn ˇl÷glegum vÝmuefnum. ═ sjˇnvarpsauglřsingu samtakanna sem vara ßtti vi­ neyslu kannabisefna mßtti sjß mynd af rafbylgjum e­lilegrar heilastarfsemi og sagt a­ h˙n sřndi heilabylgjur heilbrig­s fjˇrtßn ßra unglings. ŮvÝ nŠst var brug­i­ upp heilarafriti er sřndi skerta heilastarfsemi og fullyrt a­ ■ar Štti hins vegar Ý hlut fjˇrtßn ßra unglingur sem reykti marÝ˙ana. ═ reynd var um a­ rŠ­a mynd af heilabylgjum fullor­ins manns sem var Ý dau­adßi eftir alvarlegt umfer­arslys. ١ svo a­ samt÷kin hafi or­i­ uppvÝs a­ ■essum blekkingum hÚldu ■au ßfram uppteknum hŠtti og sřndu sjˇnvarpsauglřsinguna mßnu­um saman eins og ekkert hef­i Ý skorist.10

Hßdegisver­urinn er aldrei ˇkeypis

Ůa­ sem hÚr hefur komi­ fram sřnir vel hversu erfitt getur veri­ a­ treysta upplřsingum sem birtast Ý fj÷lmi­lum - jafnvel Ý virtum fagtÝmaritum vÝsindanna - ■egar umrŠ­a um vÝmuefni er annars vegar. ١tt fŠstir leikmenn Ý faginu vir­ist gera sÚr grein fyrir ■essu hefur ■essi sta­reynd l÷ngum veri­ kunn me­al frŠ­imanna. ,,Rannsˇknir um vÝmuefni," segir dr. Peter Cohen, forst÷­uma­ur vÝmuefnarannsˇkna vi­ hßskˇlann Ý Amsterdam, ,,taka oftar en ekki mi­ af pˇlitÝskum sjˇnarmi­um." ,,Ůegar rannsˇknir ß ˇl÷glegum vÝmuefnum eiga Ý hlut," segir hann, ,,er vÝsindalegu hlutleysi oft fˇrna­ fyrir hagsmuni ■eirra sem fjßrmagna rannsˇknina." A­ mati Cohens sřnir sagan af dr. Ricaurte og samstarfsm÷nnum hans vel ■ann vanda sem vi­ er a­ etja ■egar rannsˇknir ß ˇl÷glegum vÝmugj÷fum eru annars vegar. L÷ngu ß­ur en vÝsindagreinin sem birtist Ý Science var­ honum a­ falli h÷f­u sumir vÝsindamenn gagnrřnt hann har­lega fyrir a­ senda frß sÚr ni­urst÷­ur sem voru augljˇslega hlutdrŠgar en ßttu a­ sřna fram ß hversu ska­leg ˇl÷gleg lyf vŠru. ┴stŠ­an fyrir rangfŠrslunum var einfaldlega ßlitin s˙ a­ hann vildi tryggja sÚr a­gang a­ fjßrmagni. VÝsindalegar rannsˇknir og starfsframi Ý vÝsindaheiminum byggist ß fjßrm÷gnun utana­komandi a­ila og vÝmuefnarannsˇknir eru sÚrstaklega fjßrfrekar.11

Ůessi mynd er f÷lsu­ og hefur n˙ veri­ dregin til baka eins og rannsˇknin sem ßtti a­ sřna heilaskemmdir vegna neyslu e-t÷flunnar.

Ůessi mynd frß dr. George A. Ricaurte (Ý Ýslenskri ■ř­ingu S┴┴) var notu­ ß sÝnum tÝma Ý herfer­ bandarÝskra yfirvalda gegn neyslu MDMA. H˙n ß a­ sřna PET-myndgreiningu ß heila ■ess sem neytt hefur e-t÷flunnar samanbori­ vi­ ■ann sem ekki hefur gert ■a­. Nokkru sÝ­ar kom Ý ljˇs a­ myndin var f÷lsu­ og h˙n fjarlŠg­ af heimasÝ­u NIDA, rÝkisstofnunar BandarÝkjamanna um vÝmuefnamisnotkun. Ínnur rannsˇkn s÷mu vÝsindamanna ß MDMA var lřst ˇmarktŠk ■egar Ý ljˇs kom a­ vÝsindamennirnir h÷f­u sprauta­ risastˇrum sk÷mmtum af metamfetamÝni Ý tilraunadřrin en ekki MDMA eins og ■eir vildu meina. Ůetta upplřstist allt saman Ý september ßri­ 2002. Ůrßtt fyrir ■a­ eru rannsˇknir dr. Ricaurte ß MDMA, sem taldar eru ein allsherjar svikamylla, kynntar til s÷gunnar ß vef S┴┴ eins og um alv÷ru vÝsindi sÚ a­ rŠ­a. Ůar er einnig a­ finna myndina hÚr a­ ofan. Ůegar ■etta er rita­ eru li­in tv÷ og hßlft ßr sÝ­an Ý ljˇs kom a­ myndin var f÷lsu­. H˙n var dregin til baka eins og rannsˇknin sem ßtti a­ sřna heilaskemmdir vegna neyslu e-t÷flunnar. S┴┴ flaggar ■ˇ myndinni enn■ß ß heimasÝ­u sinni og endurtekur ■ar rangfŠrslur dr. Ricaurte. (Ath! Sk÷mmu eftir a­ ■essi grein birtist ß Sigurfreyr.com var umrŠdd mynd fjarlŠg­ af heimasÝ­u S┴┴, 8.03.2005).

,,VÝsindamenn sem vilja rannsaka ˇl÷gleg vÝmuefni ver­a a­ fß fjßrmagn einhvers sta­ar frß," segir Cohen. M÷guleikarnir eru hins vegar takmarka­ir. LyfjafyrirtŠki hafa ekki ßhuga ß slÝkum rannsˇknum. RÝkisstjˇrnir flestra landa eru ekki tilb˙nar til a­ setja stˇrar upphŠ­ir Ý rannsˇknir ß lyfjum sem ■Šr hafa ■egar banna­. Eina undantekningin frß ■vÝ er BandarÝkjastjˇrn sem ey­ir miklu fÚ Ý vÝmuefnarannsˇknir. NIDA stŠrir sig af ■vÝ a­ ,,fjßrmagna yfir 85% af ■eim rannsˇknum sem stunda­ar eru Ý heiminum Ý dag ß heilsufarslegum aflei­ingum fÝknar og vÝmuefnamisnotkunar". En eins og Milton Friedman hagfrŠ­ingur hefur bent ß: ,,Hßdegisver­urinn er aldrei ˇkeypis".

FÚnu sem veitt er Ý rannsˇknir ß b÷nnu­um vÝmugj÷fum fylgja jafnan hugmyndafrŠ­ilegar kva­ir. Afsta­a BandarÝkjastjˇrnar til vÝmuefnamßla mˇtast af hugmyndafrŠ­i rÝkjandi fÝkniefnabanns sem kennir a­ neysla vÝmuefna sÚ ekki eins og ÷nnur heilbrig­isvandamßl sem hŠgt er a­ halda Ý skefjum. Í­ru nŠr. VÝmuefnaneysla er glŠpsamleg, si­laus og jafnvel syndsamleg Ý e­li sÝnu. Ůegar flestir fjalla um neyslu ßfengis er ger­ur skřr greinarmunur ß ,,notkun" og ,,misnotkun" ßfengis - neyslu sem veldur ßnŠgju og engum ska­a annars vegar og hins vegar neyslu sem hefur persˇnulegt og stundum ■jˇ­fÚlagslegt tjˇn Ý f÷r me­ sÚr. Ůegar um neyslu ˇl÷glegra vÝmuefna er ß hinn bˇginn a­ rŠ­a ■urrkast ■essi mismunur ˙t. Ůß er ÷ll notkun, misnotkun. Íll neysla ska­leg, burt sÚ­ frß ■vÝ hversu hˇfstillt og sjaldgŠf h˙n kann a­ vera e­a hva­a vÝmugjafar eiga Ý hlut. Og ■a­ sem meira er um vert, ■a­ er hlutverk vÝsindanna a­ renna sto­um undir ■etta vi­horf.

Me­ vÝsindarannsˇkn sinni, sem sÝ­ar var ger­ ˇmerk og lÚttvŠg fundin, var dr. Ricaurte einmitt a­ reyna a­ sřna fram ß a­ neysla MDMA, jafnvel Ý eitt einasta skipti, gŠti valdi­ alvarlegum og helst varanlegum heilaskemmdum. SlÝk ni­ursta­a myndi falla vel a­ hugmyndafrŠ­i fÝkniefnabannsins. Fyrir viki­ var NIDA tilb˙i­ a­ borga br˙sann. Dr. Ricaurte hefur fengi­ 10 milljˇnir BandarÝkjadala ß starfsferli sÝnum til a­ sřna fram ß eiturverkanir MDMA, e­a upphŠ­ sem samsvarar 630.000.000 Ýslenskum krˇnum ß n˙verandi gengi. Ůetta eru miklir fjßrmunir og Ý sta­inn fengu bandarÝsk yfirv÷ld hva­ eftir anna­ ni­urst÷­ur sem voru ■eim a­ skapi, ■.e. rannsˇknir sem ger­u miki­ ˙r ska­semi e-t÷flunnar. ١tt rannsˇknirnar ■yki Ý dag lÝtils vir­i hjß ■eim sem til ■ekkja hafa ■Šr komi­ a­ gagni vi­ a­ rÚttlŠta řmsar lagasetningar um MDMA og ver­a sjßlfsagt nota­ar Ý framtÝ­inni til a­ koma Ý veg fyrir afnßm s÷mu laga.

,,Ef Úg hef­i samband vi­ NIDA, segir Cohen, og sŠkti um styrk til a­ bera saman ska­semi marÝ˙ana og ßfengis yr­i bei­ni minni hafna­. Ůegar rannsˇknarverkefni eru valin me­ pˇlitÝska hagsmuni a­ lei­arljˇsi hefur ■a­ afgerandi ßhrif ß ■ß heildarmynd sem vi­ gerum okkur um vÝmuefni og vÝmuefnaneytendur."

═ ■essu sambandi mß geta ■ess a­ Ý byrjun oktˇber 2002, e­a viku eftir a­ grein dr. Ricaurte birtist Ý Science, flaug hann til Madrid Ý bo­i spŠnsku fÝkniefnal÷greglunnar. Hlutverk hans var a­ koma Ý veg fyrir a­ tilraunum me­ notkun MDMA til lŠkninga yr­i hrundi­ Ý framkvŠmd. ┴ri sÝ­ar hÚlt hann fyrirlestra ß Spßni Ý aprÝl, j˙nÝ og j˙lÝ ■ar sem hann Ýtreka­i ■ß sko­un sÝna a­ neysla e-t÷flunnar gŠti valdi­ heilaskemmdum og parkinsonsj˙kdˇmi. Honum tˇkst a­ sannfŠra bŠ­i almenning og vÝsindamenn ■ar Ý landi um rÚttmŠti kenninga sinna me­ ■eim aflei­ingum a­ hŠtt var vi­ rannsˇknaverkefni­. ŮvÝ var einkum Štla­ a­ hjßlpa fˇrnarl÷mbum nau­gana. A­eins ■remur mßnu­um seinna kom Ý ljˇs a­ r÷ksemdirnar sem Ricaurte nota­i til a­ knÚsetja ■etta verkefni voru gj÷rsamlega ˙r lausu lofti gripnar. Ůetta var eina rannsˇknin ß notkun MDMA til lŠkninga sem sam■ykkt haf­i veri­ Ý heiminum frß ■vÝ a­ e-taflan var a­ frumkvŠ­i BandarÝkjamanna sett ß bannlista fÝkniefnasamnings Sameinu­u ■jˇ­anna ßri­ 1988.

VÝsindarannsˇknum settur stˇllinn fyrir dyrnar

SÚrtŠk ˙thlutun vÝsindastyrkja er a­eins ein a­fer­ sem notu­ er til a­ hafa stjˇrn ß upplřsingum og ■ekkingu ß ˇl÷glegum vÝmugj÷fum. Ínnur lei­, ekki sÝ­ur ßhrifarÝk Ý ljˇsi ■ess a­ stŠrstur hluti fjßrmagns til rannsˇkna kemur frß BandarÝkjunum, er a­ neita vÝsindam÷nnum um styrki sem vilja rannsaka atri­i sem gŠtu varpa­ skugga ß stefnumˇtun stjˇrnvalda Ý fÝkniefnamßlum. ,,Ef Úg hef­i samband vi­ NIDA," segir Cohen, ,,og sŠkti um styrk til a­ bera saman ska­semi marÝ˙ana og ßfengis yr­i bei­ni minni hafna­." Ůegar rannsˇknarverkefni eru valin me­ pˇlitÝska hagsmuni a­ lei­arljˇsi hefur ■a­ afgerandi ßhrif ß ■ß heildarmynd sem vi­ gerum okkur um vÝmuefni og vÝmuefnaneytendur.

Vita­ er a­ George W. Bush er me­al ■eirra sem sˇtt hafa Ý hressandi ßhrif kˇkaÝns.

Undanfari­ hafa l÷gregla og tollgŠsla gert upptŠkt meira magn kˇkaÝns en ß­ur eru dŠmi um Ý li­lega ■rjßtÝu ßra hetjulegri barßttu Ýslensks rÝkisvalds gegn ˇl÷glegum vÝmuefnum. A­ s÷gn FrÚttabla­sins um mitt ßr 2004 ,,flŠddi kˇkaÝn yfir ═sland". Egill Helgason bla­ama­ur hefur or­ ß ■vÝ a­ skemmtanalÝf ReykvÝkinga sÚ kn˙i­ ßfram af fÝkniefnaneyslu og a­ sjßlfsagt ■yki a­ fˇlk hˇpist inn ß salerni skemmtista­anna til a­ sniffa spÝtt og kˇkaÝn. Ef ■a­ er rÚtt, hva­ veldur? Hefur ßhugi ═slendinga ß hressandi og ÷rvandi ßhrifum kˇkaÝns aukist til muna undanfarin ßr? E­a er ˙tbrei­sla kˇkaÝnneyslu ß ═slandi fylgifiskur uppgangstÝma Ý efnahags- og vi­skiptalÝfi, eins og ■ekkt er frß BandarÝkjunum ß nÝunda ßratug sÝ­ustu aldar? Varla getur allt ■etta kˇkaÝn veri­ Štla­ unglingum, ■eim hˇpi neytenda sem l÷greglan einbeitir sÚr a­ samkvŠmt handt÷kut÷lum og Hjßlmar ┴rnason al■ingisma­ur vill vernda me­ vÝmuefnaprˇfunum ß vinnust÷­um? KˇkaÝn er dřrt Ý innkaupum og ■vÝ ˇlÝklegt a­ fÝkniefnal÷greglan nßi t÷kum ß ,,flŠ­inu" me­ ■vÝ a­ senda hundana sÝna ß rokktˇnleika Ýslenskra ungmenna. NÚ me­ ■vÝ a­ rˇta til Ý bifrei­um ■eirra, Ý buxnav÷sum e­a ■reifa ß brjˇstah÷ldurum unglingsst˙lkna Ý ,,venjubundnu eftirliti" l÷greglunnar gegn ,,g÷tus÷lum" eins og ■essi a­f÷r a­ ungmennum landsins er nefnd. N˙na, ■egar kˇkaÝn, ,,yfirstÚttardˇpi­", er fari­ a­ hrifsa til sÝn stŠrri hlutdeild Ý vaxandi fÝkniefnamarka­i ═slands, ß kostna­ hass- og spÝtts÷lu, mß ■ß b˙ast vi­ ■vÝ a­ tollur og l÷ggŠsla breyti um starfsa­fer­ir? ═ sta­ ■ess a­ rřna upp Ý enda■arm og legg÷ng unglinga og ˙tlendinga sem koma me­ Iceland Express til landsins mß vŠnta ■ess a­ far■egar Saga Class hjß Fluglei­um fßi n˙ s÷mu grandsko­un? ,,Hasshundarnir" ver­a ■ß kannski ekki bara fyrst og fremst nota­ir til a­ snu­ra Ý kringum far■ega og farangur ,,lßgstÚttarflugfÚlagsins" heldur einnig ■ß sem betur mega sÝn? Mi­a­ vi­ starfsa­fer­ir l÷greglunnar hinga­ til mß n˙ b˙ast vi­ ■vÝ a­ hundunum ver­i Ý framtÝ­inni einnig siga­ ß gesti Ůjˇ­leikh˙ssins og ═slensku ˇperunnar? Ůar er j˙ a­ finna řmsa sem lÝklegir eru til a­ grei­a 15.000 kr. fyrir ■okkalegan skammt af gˇ­u kˇkaÝni.

Dr. Cohen rifjar upp Ý ■essu sambandi eigin rannsˇkn ß venjulegu fˇlki sem nota­i kˇkaÝn Ý hˇfi ßn ■ess a­ valda sjßlfum sÚr e­a ÷­rum ska­a.12 Honum au­na­ist a­ gera ■essa rannsˇkn vegna ■ess a­ hollensk yfirv÷ld styrktu verkefni­. ,,En Ý m÷rgum ÷­rum l÷ndum gŠtu kollegar mÝnir ekki ˙tvega­ fÚ Ý ■essum tilgangi. Ůeir gŠtu fengi­ peninga til a­ rannsaka kˇkaÝnneyslu en a­eins ef ■eir tŠkju til athugunar ˙tigangsfˇlk e­a einstaklinga sem vŠru ß me­fer­arstofnunum." ═ ÷­rum vÝsindarannsˇknum ■Štti hlutdrŠgt ˙rtak af ■essu tagi gj÷rsamlega ˇtŠkt vegna ■ess a­ ■a­ sřndi ˇhjßkvŠmilega villandi ni­urst÷­u. ═ rannsˇknum ß ˇl÷glegum vÝmuefnum er ■a­ hins vegar sta­fest venja.

═ ■eim tilvikum ■ar sem vÝsindamenn ˙tvega fjßrmagn til rannsˇkna upp ß eigin spřtur eru m÷rg dŠmi um a­ yfirv÷ld neiti a­ ˙thluta vÝmuefnum til rannsˇkna. Ůetta er einkum algengt ■egar rannsˇknir ß lŠkningagildi marÝ˙ana eiga Ý hlut. FrŠgt er t.d. ■egar DEA, fÝkniefnadeild bandarÝsku alrÝkisstjˇrnarinnar, neita­i dr. Donald Abrams, lŠknaprˇfessor vi­ KalifornÝu-hßskˇla, um l÷glegan a­gang a­ marÝ˙ana. Hann vildi bera saman kosti og galla ■ess a­ lßta alnŠmissj˙klinga sem ■jß­ust af lystarleysi reykja marÝ˙ana e­a innbyr­a samtengt THC (vÝmugefandi efni kannabis) Ý t÷flum. H÷nnun og skipulagning rannsˇknarinnar var Ý samvinnu vi­ matvŠla- og lyfjaeftirlit rÝkisins (FDA) sem sam■ykkti hugmyndina og vildi a­ henni yr­i hrint Ý framkvŠmd. Ůrßtt fyrir ■a­ neita­i fÝkniefnadeildin vÝsindamanninum um a­gang a­ efninu. Hann fÚkk hvorki leyfi til a­ nßlgast ■a­ hjß fyrirtŠki Ý Hollandi sem sÚrhŠf­i sig Ý framlei­slu kannabis fyrir grasafrŠ­ilegar og lyfjafrŠ­ilegar rannsˇknir, nÚ var honum gefin heimild til a­ fß l÷glegar birg­ir af marÝ˙ana frß kannabisekru alrÝkisstjˇrnarinnar Ý Missisippi-rÝki. 13

Einnig eru dŠmi um a­ rannsˇknir sÚu ekki lßtnar koma fram e­a ■Šr st÷­va­ar Ý mi­jum klÝ­um sřni ■Šr ni­urst÷­ur sem strÝ­a gegn kenningum fÝkniefnabannsins. ┴ri­ 1974 var sem dŠmi lŠknahßskˇla VirginÝu-rÝkis fali­ a­ sřna fram ß ska­semi marÝ˙ananeyslu ß ˇnŠmiskerfi­. Ůegar Ý ljˇs kom a­ THC drˇ ˙r hvÝtblŠ­i og lungna- og brjˇstkrabbameini Ý tilraunam˙sum var leyfi til frekari rannsˇkna afturkalla­ ■egar Ý sta­. Ekki nˇg me­ ■a­. DEA banna­i beinlÝnis allar frekari rannsˇknir ß ßhrifum kannabisefna ß v÷xt og myndun krabbameinsfruma. Ůa­ var ekki fyrr en ßri­ 2000, e­a 26 ßrum sÝ­ar, a­ mßli­ var rannsaka­ a­ nřju, Ý ■etta sinn af vÝsindam÷nnum Ý Madrid ß Spßni sem sta­festu ni­urst÷­ur fyrri rannsˇkna. 14

KˇkaÝnrannsˇkn WHO sem mßtti ekki birta

BŠling vÝsindalegrar ■ekkingar ß ˇl÷glegum vÝmuefnum er sÝ­ur en svo sjaldgŠf ef marka mß dr. Cohen. ,,Ůetta er alltaf a­ gerast," segir hann. ,,╔g tˇk ■ßtt Ý vÝsindalegum rannsˇknum Al■jˇ­aheilbrig­ismßlastofnunar Sameinu­u ■jˇ­anna, WHO, ß kˇkaÝni og var vitni a­ slÝku." WHO fÚkk til li­s vi­ sig stˇran hˇp sÚrfrŠ­inga frß 22 borgum Ý 19 l÷ndum sem rannsaka­i mßli­ Ý tv÷ ßr. Ůann 19. mars ßri­ 1995 sendi WHO frß sÚr frÚttatilkynningu ■ar sem ˙tgßfa skřrslunnar var kunnger­ og teki­ fram a­ hÚr vŠri ß fer­inni ,,stŠrsta al■jˇ­lega rannsˇkn ß kˇkaÝnneyslu sem framkvŠmd hefur veri­". Helstu ni­urst÷­ur skřrslunnar voru ■essar:

,,FrŠ­sluefni um kˇkaÝn er yfirleitt grunnhyggi­, villandi og fram ˙r hˇfi neikvŠtt Ý gar­ efnisins. Neysla kˇkalaufa me­al frumbyggja Su­ur-AmerÝku hefur jßkvŠ­ ßhrif og er mikilvŠg Ý lŠknisfrŠ­ilegu, tr˙arlegu og fÚlagslegu tilliti."

  • Hˇfleg neysla kˇkaÝns ■.e. notkun sem gerist einstaka sinnum e­a ÷­ru hverju er hi­ dŠmiger­a neyslumynstur kˇkaÝnneytenda.

  • Fulltr˙ar flestra landanna sem tˇku ■ßtt Ý rannsˇkninni eru sammßla um a­ neysla kˇkaÝns af og til hefur a­ jafna­i hvorki alvarleg nÚ lÝtilvŠg vandamßl Ý f÷r me­ sÚr.

  • Neysla kˇkalaufa me­al frumbyggja Su­ur-AmerÝku vir­ist ekki hafa nein neikvŠ­ ßhrif ß heilsu ■eirra. Ůvert ß mˇti hefur neyslan jßkvŠ­ ßhrif og er mikilvŠg Ý lŠknisfrŠ­ilegu, tr˙arlegu og fÚlagslegu tilliti.

  • Kennsluefni um kˇkaÝn er yfirleitt grunnhyggi­, villandi og fram ˙r hˇfi neikvŠtt Ý gar­ efnisins.

  • FrŠ­sluherfer­ir yfirvalda řta oft undir bßbiljur og ranghugmyndir um heilsufarslegar aflei­ingar kˇkaÝnneyslu.

  • Fulltr˙ar flestra landanna sem tˇku ■ßtt Ý rannsˇkninni eru sammßla um a­ nau­synlegt sÚ a­ leggja mat ß ■a­ tjˇn sem fylgir n˙verandi fÝkniefnastefnu.

  • Auka ■arf forvarnir, me­fer­ og endurhŠfingu til a­ vega upp ß mˇti rß­andi ßherslu ß l÷ggŠslu og refsingar Ý fÝkniefnamßlum.

Skřrsla WHO gagnrřnir stefnumˇtun ■jˇ­anna Ý fÝkniefnamßlum og dregur Ý efa helstu forsendur sem kˇkaÝnbanni­ hvÝlir ß. H˙n hef­i geta­ valdi­ ■ßttaskilum. Ůa­ var bara einn hŠngur ß mßlinu. Skřrslan var aldrei birt. Ůegar stjˇrnv÷ld Ý BandarÝkjanna frÚttu af ■vÝ a­ h˙n hef­i a­ geyma sjˇnarmi­ sem strÝddu gegn grunnforsendum fÝkniefnabannsins fˇru ■au fram ß a­ henni yr­i stungi­ undir stˇl. A­ ÷­rum kosti hˇtu­u ■eir a­ skr˙fa fyrir fjßrmagn til ■eirrar deildar Al■jˇ­aheilbrig­ismßlastofnunarinnar sem bar ßbyrg­ ß ger­ skřrslunnar. Ůegar utanrÝkisrß­uneyti BandarÝkjanna var spurt a­ ■vÝ hvort ■etta vŠri rÚtt kva­st rß­uneyti­ ekki geta tjß­ sig um mßli­.15

Dr. Cohen telur a­ bla­amenn sÚu farnir a­ ßtta sig ß ■vÝ a­ ■eir geti ekki ßvallt treyst fullyr­ingum stjˇrnvalda um vÝmuefni. FŠstir eru ■ˇ me­vita­ir um hversu yfirgripsmikil og gegnumgangandi ˇsannindin eru Ý ■essum mßlaflokki. ═ hugum flestra er fÝkniefnabann samtÝmans hafi­ yfir alla gagnrřni. R÷krŠn umrŠ­a um vÝmuefni, vÝmuefnaneyslu og vÝmuefnaneytendur er ■ess vegna afar fßtÝ­. Íllu alvarlegra er ■ˇ a­ lagasetning ■ingmanna og dˇmar Ý fÝkniefnamßlum taka mi­ af ■essum rangfŠrslum.16

Ţmsar ger­ir af alsŠlut÷flum

Heimildar■ßttur ABC um e-t÷fluna

HÚr er a­ finna heimildar■ßtt ABC-sjˇnvarpsst÷­varinnar, Ecstasy Rising.

Vantar ■ig RealOnePlayer?

HÚr mß sŠkja RealOnePlayer fyrir Windows-střrikerfi­.

Heimildir
1George A. Ricaurte o.fl.
Severe Dopaminergic Neurotoxicity in Primates After a Common Recreational Dose Regimen of MDMA ("Ecstasy") , Science 26 Sept 2002, sÝ­ast sko­a­ 1. mars 2005.
2Sjß t.d. MDMA Brain Scans Showing Neurotoxicity Discredited. Several Articles Highlight Questionable Science , Erowid, April 2002, sÝ­ast sko­a­ 1. mars 2005.
3George A. Ricaurte o.fl. Retraction, Science, Vol 301, Issue 5639, 1479. 12 September 2003, sÝ­ast sko­a­ 1. mars 2005.
4Rick Doblin, Ph.D Exaggerating MDMA's Risks to Justify A Prohibitionist Policy. January 16, 2004. MAPS. Sjß einnig řmsar greinar hÚr Ricaurte MDMA Research Controversy. . MDMA Research Information. MAPS, sÝ­ast sko­a­ 1. mars 2005.
5Rick Doblin, Ph.D Exaggerating MDMA's Risks to Justify A Prohibitionist Policy , ß­ur geti­.
6ABC Special. Ecstasy Rising, 6. April 2004, sÝ­ast sko­a­ 1. mars 2005.
7Dr. Ůorkell Jˇhannesson Mi­taugakerfi­, birtist Ý FÝkniefni og forvarnir - handbˇk fyrir heimili og skˇla, bls. 70. FrŠ­slumi­ast÷­ Ý fÝkniv÷rnum, ReykjavÝk, 2001.
8Rick Doblin, Ph.D Exaggerating MDMA's Risks to Justify A Prohibitionist Policy , ß­ur geti­.
9Vefur S┴┴ - Samtaka ßhugafˇlks um ßfengis- og vÝmuefnavandann HelsŠla, sÝ­ast sko­a­ 1. mars 2005.
10T.R. O┤Connor The Rhetoric of Winning and Losing. MegaLinks in Criminal Justice, 14. January 2005.
Sjß einnig War on Drugs: The New Opium War? eftir Joseph Miranda og Timothy Sandefur, sÝ­ast sko­a­ 1. mars 2005.
11Dan Gardner You can't trust the drug 'experts'. CEDRO - Centrum voor drugsonderzoek, sÝ­ast sko­a­ 1. mars 2005.
12Peter Cohen & Arjan Sas Cocaine use in Amsterdam in non deviant subcultures . Addiction Research, Vol. 2, No. 1, bls. 71-94, sÝ­ast sko­a­ ß netinu 1. mars 2005.
13Donald Abrams, MD. 1999. Lecture by Dr. Donald Abrams, 5/17/99. CannabisMD Reports.
14. Jonathon Green. Cannabis, bls. 191-192. Pavilion Books, London, 2002.
15Dan Gardner U.S. Bullies World Into Waging Futile Drug War. Cannabis News, sÝ­ast sko­a­ 1. mars 2005.
16Sjß t.d. Congress Cited Error-Ridden Studies in Passing Harsh Laws. Drug Policy Alliance, sÝ­ast sko­a­ 1. mars 2005.


HŠstirÚttur
Tantra
Don Juan
Velheppna­ur
Uppt÷kubei­nin
Nornareglan
Erla Stefßnsdˇttir
Gildismati­
Me­fer­arvillur
KˇkaÝn
Sterkari efni?
,,H÷r­u efnin"
═slenskt strÝ­
á | ForsÝ­aá | ┴lit annarraá | Um h÷fundinná | T÷lvupˇsturá | Tenglasafni­á| Gestabˇkiná| Spjall |
ę Gu­mundur Sigurfreyr Jˇnason