demo image
á | ForsÝ­aá | ┴lit annarraá | Um h÷fundinná | T÷lvupˇsturá | Tenglasafni­á| Gestabˇkiná| Spjall |
Barnauppeldi
VÝsindi
Dulspeki
FÝkniefnamßl
Forsetinn
MeskalÝn
FÝkniefnaneysla
E, kˇk & stu­
RapprÝmur Mˇra
Me­fer­arvillur
KˇkaÝn
Sterkari efni?
Kannabisefni
Hamplygar
Hass & heilsa
L÷glei­ing
Vandi fÝknˇ
Dˇpsirkusinn
Sßlhrifalyf
Milton Friedman
"H÷r­u efnin"
Gy­jan MarÝ˙ana
MannfrŠ­i
Nř÷ld
Vi­t÷l
Ůjˇ­mßl
A­sent efni
Forsetinn og fÝkniefnin

Nřlega var samstarfsverkefni­ ,,Ungmenni Ý Evrˇpu - gegn fÝkniefnum" kynnt ß Bessast÷­um. Vi­fangsefni verkefnisins eru rannsˇknir ß fÝkniefnaneyslu ungmenna, vi­horfum ■eirra og a­stŠ­um Ý tÝu evrˇpskum borgum. Stjˇrn rannsˇknanna er Ý h÷ndum ReykjavÝkurborgar Ý samvinnu vi­ Hßskˇla ═slands og Hßskˇlann Ý ReykjavÝk. LyfjafyrirtŠki­ Actavis er helsti styrktara­ili verkefnisins en sÚrstakur verndari ■ess er forseti ═slands Ëlafur Ragnar GrÝmsson. Af ■essu tilefni mŠtti forsetinn Ý Kastljˇs fyrir sk÷mmu og kynnti ■ar mat sitt ß st÷­u fÝkniefnamßla, ekki a­eins ß ═slandi heldur einnig Ý Hollandi.

Ëlafur Ragnar GrÝmsson forseti ═slands

═ nřßrsßvarpi forseta ═slands Ëlafs Ragnars GrÝmssonar 1. jan˙ar 2005 sag­ist forsetinn hafa ßhyggjur af glŠpastarfseminni sem fylgir fÝkniefnabanninu, ■.e. ,,vaxandi h÷rku og miskunnarleysi, ßt÷kum Ý skuggaver÷ld, undirheimum ■ar sem sˇknin Ý fÝkniefni rŠ­ur f÷r og mannfyrirlitning, grimmd og ofbeldi setja mark ß daglegt lÝf." Hann sag­i a­ forsetahjˇnin vŠru tilb˙in a­ leggja sitt af m÷rkum til a­ leysa fÝkniefnavandann. ,,Vi­ erum lÝka rei­ub˙in," sag­i hann, ,,a­ leita Ý smi­ju til fˇlks Ý ÷­rum l÷ndum og fß til samrß­s řmsa sem ßrangri hafa nß­ ß sÝnum heimaslˇ­um, leggja ■annig Ý sjˇ­ ßbendingar og gˇ­ rß­ frß ■eim sem fyrr hafa sta­i­ Ý s÷mu sporum og ═slendingar eru n˙."2 Ůegar greinah÷fundur heyr­i ■essi or­ var hann sannfŠr­ur um a­ hÚr Štti Ëlafur Ragnar GrÝmsson forseti vi­ Holland ■vÝ samkvŠmt skřrslum eftirlitsstofnunar Evrˇpusambandsins (EMCDDA) hefur ßstandi­ Ý fÝkniefnamßlum veri­ ■ar me­ skßsta mˇti undanfarin ßratug mi­a­ vi­ ÷nnur l÷nd Evrˇpusambandsins. Ůrßtt fyrir ßhyggjur forsetans um ,,a­ erlendir glŠpahringir skjˇti hÚr rˇtum" og af ,,auknu ofbeldi og fˇlskuverkum" ß svarta marka­inum er hann andvÝgur l÷glei­ingu vŠgari ger­a vÝmuefna. FÝkniefnafurstar, handrukkarar og erlend glŠpasamt÷k ■urfa ■vÝ ekki a­ ˇttast a­ forseti ═slands leggi neitt til mßlanna sem ˇgnar veldi ■eirra.

Forsetinn fullyrti a­ fÝkniefnaneysla vŠri ekki a­eins vaxandi vandamßl hÚr ß landi heldur vandkvŠ­um bundi­ a­ fß ■jˇ­ina og rß­amenn til a­ horfast Ý augu vi­ sta­reyndir mßlsins. Ůannig vŠri t.d. ekki nŠgilega vi­urkennt a­ al■jˇ­legir glŠpahringir hafi ß allra sÝ­ustu ßrum teygt arma sÝna til ═slands Ý gegnum fÝkniefnamarka­inn. A­spur­ur um hvort ekki vŠri nŠr a­ l÷glei­a einhvern hluta vÝmuefnanna til a­ losna vi­ glŠpastarfsemina sem vŠri fylgifiskur bannsins kva­st forsetinn eindregi­ vera andvÝgur ■vÝ. Hann sag­ist hafa rŠtt ■etta mßl vi­ l÷gregluyfirv÷ld Ý ÷­rum l÷ndum sem vŠru sammßla um a­ ef vi­ leyf­um s÷lu vŠgari vÝmuefna fylgdu ÷nnur Ý kj÷lfari­. A­ s÷gn forsetans myndum vi­ ■ß lenda Ý gÝfurlegum vandamßlum sem yr­u nßnast ˇvi­rß­anleg og benti ß Holland sem vÝti til varna­ar Ý ■eim efnum.

Stefnumˇtun Hollendinga

Vegna ■ess a­ forseti ═slands Štlar ekki a­eins a­ setja nafn sitt vi­ verkefni­ heldur koma a­ ■vÝ me­ virkum hŠtti er mikilvŠgt a­ hann kynni sÚr betur stefnu Hollendinga Ý fÝkniefnav÷rnum og hva­a ßrangur h˙n hefur skila­. Fyrir ■rjßtÝu ßrum l÷g­u ■eir til hli­ar g÷mul markmi­ a­ upprŠta me­ ÷llu ˇl÷gleg vÝmuefni en tˇku ■ess Ý sta­ upp stefnu sem mi­ar a­ ■vÝ a­ draga ˙r ska­anum sem fÝkniefnaneyslu og fÝkniefnabanninu fylgir. Varsla lÝtils magns af kannabis er l÷gleg Ý Hollandi. Íllum sem nß­ hafa ßtjßn ßra aldri er heimilt a­ kaupa og neyta kannabisefna Ý sÚrst÷kum kaffih˙sum sem l˙ta eftirliti yfirvalda. Markmi­i­ er a­ skilja fÝkniefnamarka­inn Ý sundur svo a­ neytendur hass og marÝ˙ana ■urfi ekki a­ blanda ge­i vi­ s÷lumenn og neytendur hŠttulegri vÝmuefna.1

Hver er ßrangurinn?

Frß ßrinu 1993 hefur Evrˇpusambandi­ (EMCDDA) sent frß sÚr skřrslur um ßstand fÝkniefnamßla Ý a­ildarrÝkjunum. Skřrslurnar eru a­gengilegar ß netinu og ■vÝ hŠg­arleikur a­ leita ■anga­ fyrir ■ß sem vilja kynna sÚr ßstandi­ Ý Hollandi og bera ■a­ saman vi­ ÷nnur l÷nd ■ar sem refsistefnan er enn■ß vi­ lř­i. Ůegar upplřsingarnar sem ■ar koma fram eru sko­a­ar ver­ur ekki anna­ sagt en a­ tilraun hollenskra yfirvalda til a­ fara a­rar lei­ir vi­ lausn fÝkniefnavandans hafi bori­ ßrangur. Ífugt vi­ ■a­ sem margir ˇttu­ust hefur sala kannabisefna Ý rÝflega 1800 kaffih˙sum vÝtt og breitt um landi­ ekki valdi­ umtalsver­ri aukningu ß kannabisneyslu ungs fˇlks. Fj÷ldi ■eirra sem hafa prˇfa­ kannabis, e­a neyta ■ess j÷fnum h÷ndum, er sambŠrilegur og Ý m÷rgum tilvikum minni Ý Hollandi en hjß ÷­rum Evrˇpu■jˇ­um sem fylgja mun strangari stefnu Ý fÝkniefnamßlum.

,,┴­ur en forsetinn ßkva­ a­ fullyr­a svona eindregi­ um st÷­u mßla Ý Hollandi hef­i hann betur kynnt sÚr upplřsingar sem fyrir liggja um ßstand fÝkniefnamßla ■ar Ý landi, t.d. hjß eftirlitsstofnun Evrˇpusambandsins."

═ nřlegri ßrsskřrslu EMCDDA kemur fram a­ hlutfallslega fleiri ß aldrinum 15-34 ßra neyttu kannabisefna ß li­nu ßri Ý AusturrÝki, Englandi, Spßni, Frakklandi, Ůřskalandi og Danm÷rku heldur en Ý Hollandi. Stˇrneytendur kannabisefna me­al 15 ßra unglinga eru a­ sama skapi hlutfallslega fŠrri Ý Hollandi en Ý Englandi, Spßni, BelgÝu, Skotlandi, Frakklandi, ═rlandi, SlˇvenÝu og Ůřskalandi. ┴vinningur af stefnu stjˇrnvalda er einnig augljˇs ■egar kemur a­ neyslu sterkari efna. Verulega hefur dregi­ ˙r nřli­un Ý hˇpi herˇÝnneytenda Ý Hollandi en h˙n er hvergi minni mi­a­ vi­ ÷ll ÷nnur l÷nd Evrˇpusambandsins. Hollendingar eru Ý hˇpi ■jˇ­a ■ar sem sprautuneysla er me­ ■vÝ minnsta ß meginlandi Evrˇpu. Ůannig hefur neysla herˇÝns og misnotkun ÷rvandi efna dregist saman Ý Hollandi s.l. ßratug ß sama tÝma og h˙n hefur vaxi­ Ý l÷ndum eins og Danm÷rku, L˙xemborg, Finnlandi, SvÝ■jˇ­, Bretlandi og Noregi. ═ ljˇsi ■ess a­ ═slendingar lÝta gjarnan ß SvÝa sem fyrirmynd Ý ■essum mßlaflokki er vert a­ geta ■ess a­ ■ar Ý landi eru hlutfallslega helmingi fleiri misnotendur sterkra fÝkniefna en Ý Hollandi.3

Ůekking er forsenda forvarna

Hollensk yfirv÷ld gera ÷­ru hverju nau­synlegar lei­rÚttingar ß l÷ggj÷f sinni en enginn vilji er fyrir ■vÝ a­ hverfa frß n˙verandi stefnu enda er meirihluti ■jˇ­arinnar og fÝkniefnal÷greglan ■ar Ý landi ßnŠg­ me­ ■ann ßrangur sem nß­st hefur. Forseti ═slands Ëlafur Ragnar GrÝmsson getur leyft sÚr řmsar getugßtur Ý sjˇnvarpi um ßstand fÝkniefnamßla ß ═slandi ■vÝ hÚr eru ekki a­ finna nein g÷gn sem sanna e­a afsanna­ or­ hans. ┴­ur en forsetinn ßkva­ a­ fullyr­a svona eindregi­ um st÷­u mßla Ý Hollandi hef­i hann hins vegar betur kynnt sÚr ■Šr upplřsingar sem fyrir liggja um ßstand fÝkniefnamßla ■ar Ý landi, t.d. hjß eftirlitsstofnun Evrˇpusambandsins. Au­vita­ ber a­ fagna samstarfsverkefni ReykjavÝkurborgar en forvarnarstarf ver­ur a­eins skilvirkt ef ■a­ mi­lar rÚttum og ˇvilh÷llum upplřsingum, hvort sem um aflei­ingar af neyslu einstakra vÝmuefna e­a ßrangur af fÝkniefnastefnu ■jˇ­a er a­ rŠ­a.

(Birtist Ý Morgunbla­inu 8. nˇvember 2005.)

______________

Heimildir
1Uitermark, Justus. 2004.
The origins and future of the Dutch approach towards drugs. Journal of Drug Issues, Summer 2004, bls. 511-532.
2Ëlafur Ragnar GrÝmsson. 2005. Nřßrsßvarp forseta ═slands Ëlafs Ragnars GrÝmssonar 1. jan˙ar 2005.
3EMCDDA. 2005. Annual report 2004: the state of the drugs problem in the European Union and Norway.


Vopna­ a­hald
FÝkniefnaneytendur
Geirfinnsmßli­
Holdleg mun˙­
Hold Jes˙
FŠ­ingarreynslan
E og kˇkaÝn
Hass & heilsa
Svavar
Mˇri
Sterkari efni?
á | ForsÝ­aá | ┴lit annarraá | Um h÷fundinná | T÷lvupˇsturá | Tenglasafni­á| Gestabˇkiná| Spjall |
ę Gu­mundur Sigurfreyr Jˇnason