demo image
| ForsÝ­aá | ┴lit annarraá | Um h÷fundinná | T÷lvupˇsturá | Tenglasafni­á| Gestabˇkiná| Spjall |
Barnauppeldi
VÝsindi
Dulspeki
FÝkniefnamßl
MeskalÝn
FÝkniefnaneysla
E, kˇk & stu­
RapprÝmur Mˇra
Me­fer­arvillur
KˇkaÝn
Sterkari efni?
Kannabisefni
Hamplygar
Hass & heilsa
L÷glei­ing
Vandi fÝknˇ
Dˇpsirkusinn
Sßlhrifalyf
Milton Friedman
"H÷r­u efnin"
Gy­jan MarÝ˙ana
MannfrŠ­i
Nř÷ld
Vi­t÷l
Ůjˇ­mßl
A­sent efni
Vafasamar fÝkniefnavarnir

Af hverju skrifa­i yfirma­ur fÝkniefnal÷greglunnar, Bj÷rn Halldˇrsson, undir byssuleyfi fyrir FranklÝn Steiner og hva­ var­ af rÝflega 3 1/2 kÝlˇi af amfetamÝni, kˇkaÝni, hassi, LSD og morfÝni sem vanta­i Ý geymslu l÷greglunnar? Atli GÝslason l÷gma­ur var lßtinn rannsaka mßli­ en ni­ursta­a hans hefur aldrei veri­ birt opinberlega og flokkast n˙ undir rÝkisleyndarmßl. Ůrßtt fyrir ■essi hneykslismßl var enginn lßtinn sŠta ßbyrg­ og ■ess vegna bitnu­u ■au ß or­stÝr l÷greglunnar Ý heild sinni sem er ˇsanngjarnt gagnvart ■eim l÷greglum÷nnum sem h÷f­u hreinan skj÷ld Ý ■essum mßlum.

Einn af m÷rgum reyfurum sem skrifa­ir voru ß fjˇr­a ßratugnum um ˇgnir marÝ˙ananeyslunnar.

M÷rgum ■ˇtti skjˇta sk÷kku vi­ ■egar frÚttist a­ Bj÷rn Halldˇrsson, yfirma­ur fÝkniefnadeildar l÷greglunnar, hef­i skrifa­ upp ß byssuleyfi fyrir ■ekktan fÝkniefnasala hÚr Ý bŠ. Lßti­ var a­ ■vÝ liggja a­ umrŠddir a­ilar vŠru samverkamenn til margra ßra. FÝkniefnasalinn hafi Ý skjˇli fri­helgi ßstunda­ i­ju sÝna ˇßreittur gegn ■vÝ a­ veita fÝkniefnal÷greglunni upplřsingar um keppinauta sÝna. A­spur­ur kva­st dˇmsmßlarß­herra ekki hafa neitt ˙t ß ■essa tilh÷gun a­ setja. Verslun me­ upplřsingar Ý afbrotamßlum er a­ vÝsu ˇl÷gleg samkvŠmt Ýslenskum l÷gum, en Ý ■essu tilviki, lÝkt og Ý m÷rgum ÷­rum, eru embŠttismenn rÝkisins hafnir yfir l÷g. Ůeir ■urfa ekki a­ standa reikningaskil ger­a sinna, Ý ■etta sinn, frekar en oft ß­ur.

Stolnar fja­rir

Ůrßtt fyrir aflßt rß­herrans vekur ■essi frÚtt ˇneitanlega upp řmsar spurningar. Er fÝkniefnasalinn ß mßla hjß Birni e­a er Bj÷rn ß mßla hjß fÝkniefnasalanum? Skreytir fÝkniefnal÷greglan sig me­ stolnum fj÷­rum? A­ hva­ miklu leyti er uppljˇstrun fÝkniefnamßla rannsˇknum hennar a­ ■akka, e­a mß rekja flestar ■eirra til upplřsinga frß l÷gverndu­um dˇps÷lum? Stunda Ýslenskir fÝkniefnal÷greglumenn s÷lu ß fÝkniefnum lÝkt og řmsir kollegar ■eirra erlendis? Ůurfa ■eir a­ gangast undir lyfjaprˇf eins og tÝ­kast hjß sambŠrilegum starfstÚttum ˙t Ý heimi?

"Stunda Ýslenskir fÝkniefnal÷greglumenn s÷lu ß fÝkniefnum lÝkt og řmsir kollegar ■eirra erlendis?"

Me­ ■essum vangaveltum er ekki veri­ a­ vega a­ hei­ri Ýslenskra fÝkniefnal÷greglumanna nÚ gera st÷rf ■eirra tortryggileg Ý augum almennings, heldur hitt a­ vekja mßls ß ■vÝ hvort ekki sÚ nau­synlegt a­ koma ß innra eftirliti me­ st÷rfum l÷ggŠslunnar, lÝkt og hßttur er annars sta­ar, og e­lilegt ■ykir. Jafnframt ■urfa Ýslensk stjˇrnv÷ld a­ gera upp vi­ sig hvort tilraun l÷greglunnar til a­ mi­střra Ýslenskum fÝkniefnamarka­i sÚ vŠnleg til ßrangurs, svo ekki sÚ minnast ß lagalegar e­a si­fer­islegar forsendur hennar. Erlendis hafa ■esskyns afskipti a­eins auki­ umfang vandans. Tilbur­ir Ýslenskra stjˇrnvalda til a­ draga ˙r neyslu amfetamÝns er gott dŠmi um hvernig Ýhlutun misviturra rß­amanna gerir stundum illt verra.

═ upphafi skal endinn sko­a

┴ri­ 1970 sendi samstarfshˇpur um ßvana- og fÝknilyf frß sÚr ßlit ■ar sem fram kom a­ ÷rvandi lyf vŠru talsvert misnotu­, einkum amfetamÝn. Nefndin lag­i til a­ fylgst yr­i betur me­ lyfjaßvÝsunum lŠkna. Me­ regluger­ ßri­ 1974 var­ amfetamÝn eftirritunarskylt. Ůetta ■ř­ir a­ sj˙klingurinn ■arf a­ hafa undir h÷ndum sÚrstakt lyfjakort, sem landlŠknir veitir, til a­ fß lyfi­ sitt. Sk÷mmu eftir a­ ■essari skipan mßla var komi­ ß fˇr a­ bera ß ˇl÷glega innfluttu amfetamÝni ß fÝkniefnamarka­inum. Neytendur amfetamÝns h÷f­u ekki lengur a­gang a­ lŠknum og leitu­u n˙ til fÝkniefnasala til a­ fullnŠgja ■÷rf sinni fyrir ÷rvandi lyf. Til a­ auka grˇ­ann af s÷lunni og fjßrmagna eigin neyslu er amfetamÝni­ drřgt me­ mjˇlkursykri e­a ÷­rum Ýbl÷ndunarefnum. GŠ­i efnisins dvÝna ■vÝ verulega. A­ sama skapi jˇkst kaupver­ amfetamÝns gÝfurlega frß ■vÝ sem ß­ur var. Hvoru tveggja leiddi til ■ess a­ sumir neytendur hˇfu a­ sprauta efninu Ý Š­. Ůannig fŠst hßmarksnřting ß hverju grammi. Ůegar hÚr er komi­ s÷gu hefur e­li spÝttneyslunnar breyst drj˙gum. Fram er kominn har­ur kjarni sprautuneytenda sem svÝfst einskis til a­ ˙tvega sÚr fjßrmagn og lyf. Innbrot og ÷nnur glŠpastarfsemi ver­a fylgifiskar fÝkninnar. Tilraunir me­ innt÷ku efna eins og fortrals, morfÝns og annarra sterkra verkjadeyfandi lyfja fara vaxandi.

"Spyrja mß hvort a­ stjˇrnv÷ld hef­i betur seti­ ß strßk sÝnum og horft framhjß misnotkun amfetamÝns ß me­an h˙n var a­ einhverju leyti undir eftirliti lŠkna."

Ekki ■arf a­ fj÷lyr­a um ■ann gÝfurlega vanda sem af ■essari ■rˇun hefur hlotist. ┴Štla­ er a­ 300 manns ß ═slandi sprauti sig daglega me­ efnum sem hafa ÷rvandi verkun. N˙ er svo komi­ a­ landlŠknir gengur fram fyrir skj÷ldu og bi­ur yfirv÷ld um a­ dreifa nßlum og sprautum me­al ■essa ˇlßnssama hˇps. Spyrja mß hvort a­ stjˇrnv÷ld hef­i betur seti­ ß strßk sÝnum og horft framhjß misnotkun amfetamÝns ß me­an h˙n var a­ einhverju leyti undir eftirliti lŠkna. Afskiptasemi opinberra a­ila hratt af sta­ atbur­arßs sem leitt hefur til ˇfremdarßstands sem enn■ß er ekki sÚ­ fyrir endann ß.

(Birtist sem kjallaragrein Ý DV Ý febr˙ar 1997)



HŠstirÚttur
Tantra
Don Juan
Velheppna­ur
Uppt÷kubei­nin
Nornareglan
Erla Stefßnsdˇttir
Gildismati­
L÷glei­ing
Gy­jan MarÝ˙ana
Dˇpsirkusinn
Hass og heilsa
á | ForsÝ­aá | ┴lit annarraá | Um h÷fundinná | T÷lvupˇsturá | Tenglasafni­á| Gestabˇkiná| Spjall |
ę Gu­mundur Sigurfreyr Jˇnason