demo image
| ForsÝ­aá | ┴lit annarraá | Um h÷fundinná | T÷lvupˇsturá | Tenglasafni­á| Gestabˇkiná| Spjall |
Barnauppeldi
VÝsindi
Dulspeki
FÝkniefnamßl
MannfrŠ­i
Nř÷ld
Vi­t÷l
Ůjˇ­mßl
Velheppna­ur
Gildismati­
Vopna­ a­hald
Uppt÷kubei­nin
Geirfinnsmßli­
HŠstirÚttur
A­sent efni
Hinn velheppna­i ═slendingur

┴ undanf÷rnum ßrum hefur marka­str˙in og efnishyggjan fests Ý sessi ß ═slandi. HÚr er sagt frß ■vÝ hvernig hŠgt er a­ skjˇta samborgurum sÝnum ref fyrir rass komast Ý hˇp hinna ˙tv÷ldu.

Margur ver­ur af aurum api

┴ ═slandi teygir efnishyggjan arma sÝna inn ß hvert heimili og inn Ý hverja stofnun og mˇtar huga ■ess fˇlks sem ■ar vermir stˇlana. ┴hrif haghyggjunnar eru svo dj˙prist a­ flestir eiga torvelt me­ a­ gera sÚr Ý hugarlund a­ hve miklu leyti h˙n stjˇrnar ■eirra eigin lÝfi.

═ sÚrhverju samfÚlagi er rÝkjandi ßkve­i­ gildismat e­a ,,Ýmynd um manninn". Ůetta gildismat segir til um hvers e­lis ma­urinn er og hefur skipuleggjandi ßhrif ß stefnumˇtun einstaklinga og stjˇrnvalda. Yfirleitt eru einstaklingar lÝtt me­vita­ir um rß­andi gildismat og sama gildir um ■jˇ­fÚlagi­ Ý heild. Hjß flestum er Ýmyndin um manninn dulvitu­. En h˙n er a­ sama skapi ßkaflega mˇtandi og ßhrifarÝk, jafnvel hjß ■eim er hafna henni e­a ßkve­num ■ßttum hennar.

Gildismat haghyggjunnar

RÝkjandi Ýmynd um manninn var­ til ß veltißrum i­nbyltingarinnar og einkennist af ■vÝ a­ mannleg tilvera er sko­u­ einhli­a Ý ljˇsi efnislegra forsenda. H˙n er jar­bundin, mˇtast af raunhyggju og hagkvŠmis- og hagnřtisjˇnarmi­um. R÷khyggja er lßtin skipa hßan sess en tilfinningar settar sk÷r lŠgra. Veraldlegar eignir skipta menn miklu og einstaklingar eru metnir eftir ■jˇ­fÚlagsst÷­u fremur en manngildi. Sem dŠmi um forsendur sem mynda n˙verandi gildismat mß nefna eftirfarandi:

"Fulltr˙alř­rŠ­i­ (■.e. merking vi­ bˇkstaf ß 4ra ßra fresti) er fullkomnasta stjˇrnarformi­ sem v÷l er ß."

  • Einstaklingar eru metnir samkvŠmt ■vÝ hversu au­ugir ■eir eru og/ e­a hva­a st÷­ur ■eir skipa.
  • Framfarir og hagv÷xtur eru eitt og hi­ sama.
  • LÝfsgŠ­i og hamingja eru sama og aukin neysla.
  • Peningar eru taldir hljˇta a­ tryggja m÷nnum frelsi; a­ ■a­ haldist Ý hendur a­ afla ,,nˇgra" peninga og hafa samtÝmis ˇskora­ frelsi til a­ nota ■ß eins og manni sjßlfum lÝst helst.
  • Ma­urinn er yfir nßtt˙runa hafinn og ■ess vegna er ■a­ hlutverk okkar a­ hafa yfir henni a­ segja. Hann er ,,kˇrˇna sk÷punarverksins" og ■ess vegna e­lilegt a­ mannkyni­ gj÷rnřti nßtt˙runa samkvŠmt eigin ge­■ˇtta.
  • Fulltr˙alř­rŠ­i­ (■.e. merking vi­ bˇkstaf ß 4ra ßra fresti Ý ■ingkosningum) er fullkomnasta stjˇrnarformi­ sem v÷l er ß.

═slenskt samfÚlag

┴ ═slandi teygir efnishyggjan (neyslu- og haghyggjan) arma sÝna inn ß hvert heimili og inn Ý hverja stofnun og mˇtar huga ■ess fˇlks sem ■ar vermir stˇlana. ┴hrif haghyggjunnar eru svo dj˙prist a­ flestir eiga torvelt me­ a­ gera sÚr Ý hugarlund a­ hve miklu leyti h˙n střrir ■eirra eigin lÝfi. Flest samskipti innan fj÷lskyldunnar sn˙ast til dŠmis ß einhvern hßtt um neyslu. Fj÷lskyldulÝfi­ er fˇlgi­ Ý ■vÝ a­ neyta matar, hlusta ß ˙tvarp, horfa ß sjˇnvarp, lesa dagbl÷­ og skiptast ß sn÷ggso­num upplřsingum, kv÷rtunum og kr÷fum um nřjan neysluvarning (til dŠmis leikf÷ng, betri mat e­a upplřsingar um fj÷lmi­laneyslu nŠsta dags). Fj÷lskyldan er ■vÝ hornsteinn neyslusamfÚlagsins, hin fullkomna neyslueining.

MikilvŠgt er a­ fullnŠgja kr÷fum um ,,rÚtta heg­un", ,,rÚtt ˙tlit" og ,,rÚtt vi­br÷g­".

Flestir tr˙a ■vÝ a­ me­ ■vÝ a­ kjˇsa sama flokkinn e­a einhvern annan sÚ hŠgt a­ leysa m÷rg vandamßl. Stjˇrnmßlaflokkarnir eru ■ˇ ekki anna­ en framver­ir ßkve­inna hagsmunahˇpa innan samfÚlagsins og ■vÝ bein afur­ rÝkjandi skipulags. Hugmyndakerfin, sem borgaraflokkar og verkalř­sflokkar ═slands eiga sÚr a­ lei­arljˇsi, ■a­ er frjßlshyggjan og marxisminn, byggjast ß sama gildismati. BŠ­i hugmyndakerfin spruttu ˙r ■eim jar­vegi er mynda­ist ■egar mi­÷ldum lauk, i­nbyltingin hˇfst og raunvÝsindi tˇku a­ blˇmgast. HagrŠnar og stjˇrnmßlalegar a­stŠ­ar ■eirra tÝma mˇtu­u ■ß hugmynd a­ sÝfelld ■ensla Ý hagkerfinu bŠri vott um heilbrig­a fram■rˇun. SÝvaxandi neysla ■egnanna og efnahagslegur grˇ­i eru talin vera megineinkenni blˇmlegs mannlÝfs. ËraunhŠft er a­ Štla a­ ■jˇ­fÚlagi­ taki breytingum, sem mßli skipti, ■ˇ a­ hugmyndir eins flokks/hagsmunahˇps ver­i rß­andi. Til ■ess eru hugmyndaheimar ■eirri of lÝkir.

"Flestir tr˙a ■vÝ a­ me­ ■vÝ a­ kjˇsa sama flokkinn e­a einhvern annan sÚ hŠgt a­ leysa m÷rg vandamßl."

Hinn velheppna­i ═slendingur

┴ sÝ­ustu ßrum hefur marka­str˙in styrkst Ý sessi. SamkvŠmt henni felast Š­stu ver­mŠti Ý ■vÝ a­ skara fram ˙r, skjˇta samborgurunum ref fyrir rass og ÷­last sÝfellt betri st÷­u Ý goggunarr÷­ samfÚlagsins. SamkvŠmt rÝkjandi gildismati ber hinum ,,velheppna­a ═slendingi" a­ fullnŠgja eftirfarandi kr÷fum:

  • Eiga eigi­ h˙snŠ­i, einkum einbřlish˙s. Eiga vanda­an bÝl, litasjˇnvarp, vÝdeˇ, dřra t÷lvu me­ ADSL tengingu, farsÝma og fallega innanstokksmuni og dřran klŠ­na­ sem nau­synlegt er a­ endurnřja me­ reglulegu millibili.
  • Vera skuldlaus me­ ßvÝsanahefti og tv÷ grei­slukort. Eiga ver­brÚf og fjßrfesta reglulega Ý hlutabrÚfamarka­inum. Hafa nˇg fÚ milli handanna til a­ geta bru­la­ me­ peninga og lßti­ eftir skyndil÷ngunum.
  • Vera Ý vi­urkenndum kl˙bbi e­a fÚlagasamt÷kum sem falla vel a­ hef­bundnum vi­horfum samfÚlagsins. Umgangast ,,fÝna" og ,,frŠga fˇlki­".
  • Vera passlega ,,venjulegur" og dagfarspr˙­ur og skera sig ekki ˙r me­ ■vÝ a­ sty­ja nřjungar sem hafa ekki hloti­ almenna vi­urkenningu. FullnŠgja kr÷fum um ,,rÚtta heg­un", ,,rÚtt ˙tlit" og ,,rÚtt vi­br÷g­".
  • Vera sem mest Ý fj÷lmi­lum; dagbl÷­um, tÝmaritum e­a sjˇnvarpi. Slß ■ß ß lÚtta strengi og skemmta fˇlki me­ fßnřtu masi um ekki neitt. Komast undan ■vÝ a­ tala um ■a­ sem skiptir mßli til ■ess a­ styggja engan. Vera ■ˇ ßkaflega ßbyrg­arfullur en fyrst og fremst raunsŠr.

Gjß milli markmi­a og veruleika

Ůessi ,,mannÝmynd haghyggjunnar" er hafin til skřjanna e­a ÷llu heldur metin ÷llu ÷­ru ofar. ═slenska samfÚlagi­ er ■ˇ ■annig ˙r gar­i gert a­ stˇr hluti landsmanna hefur ekki m÷guleika ß a­ nß ofangreindum markmi­um, sem ■ˇ eru takmark flestra. Ůegar fˇlk getur ekki vegna fÚlagslegra a­stŠ­na fullnŠgt rÝkjandi Ýmynd myndast dj˙pstŠ­ spenna og vanmßttarkennd sem sÝ­ar er bŠtt upp me­ skemmtanalÝfi og almennu sinnuleysi. Ůannig er or­i­ ßstatt a­ launafˇlk ß ═slandi leggur ß sig ˇmŠlda yfirvinnu til ■ess a­ uppfylla ˇskrß­ar kr÷fur neyslusamfÚlagsins.

"┴ sÝ­ustu tveimur ßratugum hefur gŠtt vaxandi efasemda um hvort hi­ efnahagslega gildismat geti vÝsa­ lei­ina ßfram."

Foreldrar hafa margir hverjir engan tÝma til a­ sinna b÷rnum sÝnum. Ůß er ekki ßtt vi­ a­ klŠ­a ■au, ■rÝfa og gefa a­ eta heldur er ßtt vi­ andlegt nŠrandi samband sem byggist ß gagnkvŠmum tjßskiptum milli barns og foreldris. Ekkert e­a mj÷g lÝti­ svigr˙m er til Ý tÝmaleysi og kappŠ­i samtÝmans til a­ ■rˇa mannskilning og umhyggju Ý samskiptum fˇlks almennt. Hra­i, fjßrhagserfi­leikar og firring vegur a­ rˇtum samfÚlagsins, sjßlfum hornsteininum; fj÷lskyldulÝfinu.

┴ sÝ­ustu tveimur ßratugum hefur gŠtt vaxandi efasemda um hvort hi­ efnahagslega gildismat geti vÝsa­ lei­ina ßfram. Komin eru Ý ljˇs vandamßl sem ver­a ekki leyst innan rÝkjandi vi­mi­unarramma. Hugmyndin um homo economicus hefur be­i­ skipbrot ß tÝmum sßlarlegra og tilfinningalegra ■renginga. Ůa­ er komi­ a­ ■eim tÝmamˇtum a­ rÝkjandi Ýmynd er or­in Ý algj÷ru ˇsamrŠmi vi­ ■jˇ­fÚlagsraunveruleikann. H˙n hefur ˙relst og ■a­ er komin nßlykt af henni. Ůrßtt fyrir ■a­ lßta Ýslenskir stjˇrnmßlamenn, embŠttismenn rÝkisins og almenningur Ý landinu eins og ekkert sÚ og telja sÚr tr˙ um a­ me­ auknum afk÷stum hagkerfisins, betri skipulagningu vinnunnar og meiri neyslu nßlgumst vi­ fyrr e­a sÝ­ar ■r÷skuld fyrirmyndarÝkisins.

Ůa­ er ekki seinna vŠnna fyrir ═slendinga a­ taka til gaumgŠfilegrar athugunar Ý hva­a ßtt Ýslenska samfÚlagi­ stefnir. Vinna ver­ur skipulega a­ ■vÝ a­ endurmeta ■rˇun sÝ­ustu ßra og breyta ■vÝ Ý samfÚlaginu sem veldur gli­nun ■ess og sÝvaxandi skemmdum.



Nostradamus
FÝkniefnasirkusinn
═sland
Holdleg mun˙­
Sturla Jˇnsson
Spßdˇmar Krists
"H÷r­u efnin"
Milton Friedman
Vopna­ a­hald
Gildismati­
á | ForsÝ­aá | ┴lit annarraá | Um h÷fundinná | T÷lvupˇsturá | Tenglasafni­á| Gestabˇkiná| Spjall |
ę Gu­mundur Sigurfreyr Jˇnason