demo image
| ForsÝ­aá | ┴lit annarraá | Um h÷fundinná | T÷lvupˇsturá | Tenglasafni­á| Gestabˇkiná| Spjall |
Barnauppeldi
VÝsindi
Dulspeki
FÝkniefnamßl
MannfrŠ­i
Nř÷ld
Vi­t÷l
Ůjˇ­mßl
Velheppna­ur
Gildismati­
Vopna­ a­hald
Uppt÷kubei­nin
Geirfinnsmßli­
HŠstirÚttur
A­sent efni
Vopna­ a­hald

Fyrir skemmstu var upplřst a­ tilt÷lulega fleiri b˙a vi­ fßtŠkt Ý ReykjavÝk en Ý ÷­rum h÷fu­borgum Nor­urlanda. Ůß leiddi sama rannsˇkn Ý ljˇs a­ andleg og lÝkamleg heilsa fßtŠklinga ß ═slandi er verri en hjß ■jˇ­um sem vi­ h÷fum hinga­ til bori­ okkur saman vi­. Ůar segir a­ um 9-10% Ýslensku ■jˇ­arinnar lifi undir fßtŠktarm÷rkum. Svelti ■vÝ sem nŠst heilu hungri. Aldra­ir, ÷ryrkjar, einstŠ­ir foreldrar, nßmsmenn og jafnvel mennta­ir laun■egar eru margir hverjir settir utan vi­ meginstraum samfÚlagsins Ý menningarlegu og efnahagslegu tilliti. Ůurfalingar sem eiga sÚr varla vi­reisnar von.

SÝ­ra velfer­arkerfi

Getum vi­ veri­ ßn ■eirra?

Jˇnas Kristjßnsson ritstjˇri DV og einn skemmtilegasti penni landsins sag­i eitt sinn a­ ■a­ vŠri b÷l ═slands a­ enginn af valdam÷nnum ■jˇ­arinnar hafi nokkurn tÝmann veri­ tekinn af lÝfi, lÝkt og t.d. var­ Ý Frakklandi ß tÝmum fr÷nsku stjˇrnarbyltingarinnar. E­lileg hreinsun innan yfirstÚttarinnar hef­i ■vÝ aldrei or­i­ hÚr ß landi eins og Ý flestum ÷­rum l÷ndum Evrˇpu.

Velfer­akerfi Ýslensku ■jˇ­arinnar er a­ sama skapi sÝ­ra mi­a­ vi­ a­rar vestur-evrˇpskar ■jˇ­ir ■ˇtt heildarau­ur landsmanna sÚ sambŠrilegur. ═ hanastÚlsbo­um evrˇpskra fyrirmanna og ß nefndarfundum al■jˇ­legra stofnana er liti­ ß ═sland sem vi­undur. Menn velta ■vÝ fyrir sÚr hvers vegna svona fßir geta k˙ga­ svo marga. Ekki svo a­ ■a­ sÚ nřlunda Ý samfÚlagi ■jˇ­anna heldur hitt a­ ■a­ skuli vi­gangast Ý samfÚlagi ■ar sem menntun og menning er jafnmikil og raun ber vitni.

SÝ­ustu ßr hefur bil fßtŠkra og rÝkra aukist ÷rar hÚr ß landi en nokkru sinn fyrr Ý s÷gu ■jˇ­arinnar. S÷mu s÷gu er a­ segja af ÷­rum l÷ndum. N˙ er svo komi­ a­ tŠp 1% bandarÝsku ■jˇ­arinnar hefur til umrß­a um 37% af ■jˇ­arau­num. Hvernig skiptingu au­sins er hßtta­ hÚr ß landi hefur ekki veri­ gefi­ uppi. MÚr vitandi hefur enginn ■eirra tuga hagfrŠ­inga nÚ stjˇrnmßlafrŠ­inga er ˙tskrifast frß Hßskˇla ═slands ß ßri hverju sÚ­ ßstŠ­u til a­ rannsaka nÚ upplřsa fßfrˇ­an almenning um skiptingu Ýslensku ■jˇ­ark÷kunnar. Opinberar t÷lur frß BandarÝkjunum sřna hins vegar a­ 60% hagvaxtar li­ins ßratugar lenti Ý vasa 1% ■jˇ­arinnar.

Ofbeldi

"Velfer­akerfi Ýslensku ■jˇ­arinnar er a­ sama skapi sÝ­ra mi­a­ vi­ a­rar vestur-evrˇpskar ■jˇ­ir ■ˇtt heildarau­ur landsmanna sÚ sambŠrilegur."

Sagan kennir okkur a­ efnahagslegt misrÚtti lei­ir ˇhjßkvŠmilega til ofbeldisverka og benda sÚrfrŠ­ingar ytra ß bandarÝskar borgir ■vÝ til s÷nnunar. ═ m÷rgum borgarhverfum ■ar vestra er n˙ svo komi­ a­ nŠr vŠri a­ tala um borgarastyrj÷ld fremur en misfellur Ý l÷ghlř­ni borgaranna. Hˇpur rÝkissaksˇknara, rÝkisl÷gmanna og dˇmara rÝkja BandarÝkjanna benda ß a­ upplausn heimilanna, lÝkamsmei­ingar, stuldur, sjßlfsmor­ og vaxandi tÝ­ni ge­rŠnna vandamßla sÚu or­in byr­i ß samfÚlaginu. Jafnvel svo mikil byr­i a­ tÝmabŠrt sÚ a­ draga ˙r veisluh÷ldum yfirstÚttarinnar.

HÚr ß landi ■urfa veislugestirnir ekki a­ hafa ßhyggjur. ┴ me­an sjˇmenn eru beyg­ir Ý dufti­, LandhelgisgŠslan og l÷greglusveitir rÝkisins au­mřktar me­ fjßrsvelti og haf­ar a­ hß­i og spotti lßta galgopar valdsins sÚr ßstandi­ Ý lÚttu r˙mi liggja. SkÝtt me­ alm˙gann, lßtum hann rˇta Ý ÷skutunnum eigin vandamßla.

Horft Ý byssuhlaupi­

Ůa­ er leitt a­ ■urfa a­ segja frß ■vÝ en vaxandi hˇpur fˇlks ß ÷llum aldri hefur misst tiltr˙ ß fulltr˙alř­rŠ­i ,,stjˇrnmßlaflokkanna". Og ■a­ Ý mi­ju gˇ­Šrinu. Illu verra er a­ ■eir sem eru Ý a­st÷­u til a­ breyta ■vÝ sem breyta ■arf eru svo skyni skroppnir a­ ■eir ■ekkja ekki sinn vitjunartÝma. Vegna vinnusemi smŠlingjanna hafa sumir hverjir svo miki­ fÚ milli handanna a­ ■eim er ˇm÷gulegt a­ koma ■vÝ Ý lˇg hÚr ß landi. Erlendis dilla ■eir sÚr Ý lystisemdum allsnŠgtanna. Fjßrfesta Ý ˙tlenskum fyrirtŠkjum, kaupa ver­brÚf og geyma ar­inn ß erlendum bankareikningum.

"Vegna vinnusemi smŠlingjanna hafa sumir svo miki­ fÚ milli handanna a­ ■eim er ˇm÷gulegt a­ koma ■vÝ Ý lˇg hÚr ß landi. Erlendis dilla ■eir sÚr Ý lystisemdum allsnŠgtanna."

Ůessi hˇpur manna er svo aumkunarver­ur a­ hann Štlast til ■ess, samvisku sinnar vegna, a­ honum ver­i refsa­. Hinga­ til hefur honum ekki or­i­ a­ ˇsk sinni. ═slendingar eru flestir hverjir sein■reyttir til vandrŠ­a. - Eigum vi­ virkilega a­ ■urfa a­ draga ■essa menn upp ˙r r˙munum, hysja upp um ■ß brŠkurnar og koma ■eim Ý vernda­ umhverfi? - Spurningum af ■essu tagi velta řmsir fyrir sÚr. Mi­a­ vi­ h÷f­at÷lu eru vopn Ý einkaeign hlutfallslega fleiri ß ═slandi en Ý ÷­rum rÝkjum heims. Ef lßti­ er skeika a­ sk÷pu­u er hŠtt vi­ a­ aflei­ingarnar ver­i ˇgnvŠnlegri en margan grunar.

Birtist sem kjallaragrein Ý DV Ý nˇvember 1998



Tantra
FÝkniefnasirkusinn
Spßdˇmar indÝßna
Holdleg mun˙­
Sturla Jˇnsson
Nostradamus
"H÷r­u efnin"
Hass & heilsa
Velheppna­ur
Gildismati­
á| ForsÝ­aá | ┴lit annarraá | Um h÷fundinná | T÷lvupˇsturá | Tenglasafni­á| Gestabˇkiná| Spjall |
ę Gu­mundur Sigurfreyr Jˇnason